• تاریخ انتشار : 1400/08/12 - 08:15
  • تعداد بازدید : 367
  • زمان مطالعه : 11 دقیقه

مصاحبه با آقای دکتر روح الله ناظمی قهی عضو هیات علمی دانشکده علوم قرآنی زاهدان

مصاحبه با آقای دکتر روح الله ناظمی قهی عضو هیات علمی دانشکده علوم قرآنی زاهدان به مناسبت فرا رسیدن 13 آبان و روز استکبار ستیزی و تبیین برخی از مبانی و مصادیق استکبارستیزی در قرآن کریم و انقلاب اسلامی

روز ۱۳ آبان به عنوان روز جهانی استکبارستیزی در تقویم جمهوری اسلامی ایران نام گرفته و در این مقام ما اندکی پیرامون مبانی قرآنی این شعار بسیار مهم انقلاب اسلامی صحبت خواهیم کرد شعارهای مهم انقلاب اسلامی مثل استقلال طلبی آزادی خواهی مقابله با انواع تهاجم های نظامی فرهنگی اقتصادی و مانند آن از جمله شعارهایی است که اگر ما در قرآن کریم و سیره اهل بیت علیهم السلام و روایات و فرمایشات آن بزرگواران پیگیری بکنیم می توانیم ریشه و اساس این شعار یعنی استکبار ستیزی را دریافت کنیم . جالب توجه است که قرآن کریم در آیات متعددی از واژه استکبار یا مشتقات آن استفاده کرده و عموماً با یک نگاه منفی و به‌عنوان یک اخلاق منفی از استکبار یاد نموده و با ارائه راهکارهای در صدد است که از ایجاد یا تقویت این خلق منفی در وجود نوع انسان ها جلوگیری کند ، بسیار جالب است بدانیم که بخش زیادی از مبارزات منفی خداوند که در قرآن کریم گزارش شده با کسانی است که به نوعی از این روحیه منفی برخوردار هستند ، از روشنترین مصادیق استکبار و مصادیق بارز مستکبران در قرآن کریم فرعون یعنی پادشاه سرزمین مصر در زمان پیامبری حضرت موسی علیه السلام است ،این آیه را همه بارها شنیده ایم که فرعون به درجه ای از خود برتر بینی و استکبار رسید که بنا به گزارش قرآن کریم اینگونه گفت «أنا ربکم الأعلی»: من پروردگار برتر شما هستم فرعون با این جمله بسیار جسارت نشان داد و خودش را عدل و همسنگ ربوبیت خداوند یکتا معرفی کرد شاید به سبب همین گردنکشی و جسارت بسیار زیاد فرعون بود که خداوند هم بنابر گزارش قرآن کریم در سوره مبارکه یونس برخورد بسیار شدیدی با این مستکبر بزرگ تاریخ انجام داد و موقعیتی را ایجاد فرمود که او یعنی فرعون و پیروانش یعنی لشکریان با عظمت مصر به بدترین و خوارترین وجهی در همین دنیا عذاب شدند در رود نیل دست و پا زدند و در مقابل چشمان حضرت موسی علیه السلام و قوم بنی اسرائیل یعنی قومی که سال ها آنها را به استضعاف کشیدند و از نظر اجتماعی آنها را خوار کردند در مقابل دیدگان این ها در حال غرق شدن بودند و بنا بر آنچه در روایات اسلامی آمده است فرعون مستکبر در آن وضعیت چاره‌ای جز این ندید که به حضرت موسی علیه السلام التماس کند و از او نجات بطلبد اما افسوس که دیگر زمان درخواست نجات و به تعبیر دینی آن توبه گذشته بود و فرعون و لشکریانش باید عذاب می شدند در قرآن کریم به جز سوره یونس در سوره طاها هم به ماجرای غرق شدن و نابودی فرعون و لشکریان او اشاره شده است .

خلاصه آنکه خداوند متعال در طول تاریخ بنابر گزارش هایی که در قرآن کریم آمده و بعضاً در دیگر منابع تاریخی هم ثبت شده به شدت با گردنکشان و مستکبران تاریخ برخورد کرده و این به نوعی یک فرهنگ سازی هم شمرده می شود فرهنگ‌سازی به این معنا که خداوند متعال از مومنان و مسلمانان می خواهد که همواره در برابر مستکبران زورگویان و گردنکشان بایستند و با آنها مقابله کنند و هرگز تن به خواری ندهند ، مومنان و مسلمانان باید همواره در نظر داشته باشند و از سرگذشت ها و داستان های متعددی که در قرآن کریم پیرامون برخورد خداوند با مستکبران گزارش شده این درس بزرگ را دریافت کنند که اگر در مقابل ظلم و زورگویی و گردنکشی و زیاده خواهی مستکبران و ستمگران بایستند یک پشتیبان بسیار قدرتمند خواهند داشت و او کسی نیست جز خداوند قادر متعال.

با توجه به قاعده «تعرف الاشیاء باضداد‌ها» که یک راه و مسیر بسیار مناسب برای شناخت هر چیزی شناخت مفاهیم مخالف آن هست ما می توانیم برای درک بهتر مفهوم استکبار در قرآن به مفاهیم مخالف آن مثل استضعاف یا استخفاف اشاره بکنیم در اینجا توجه شما را به مفهوم استخفاف جلب می کنم ، جالب است که خداوند متعال در قرآن کریم نکته‌ای که در بالا متذکر شدیم بارها به صورت ضمنی مطرح فرموده و آن نکته این بود که عرض کردیم خداوند با بیان مکرر داستان مواجهه حضرت موسی با نماد استکبار و گردن کشی یعنی فرعون از جمله می‌خواهد به تمام آزادگان و مومنان حقیقی در طول تاریخ این پیام مهم را منتقل کند که هیچگاه در برابر مستکبران هرچند مانند فرعون تشکیلات و امکانات فراوانی داشته باشند سر فرود نیاورند، اما جالب است که خداوند متعال در سوره مبارکه زخرف و با بیان مجدد مواجهه موسی علیه السلام و فرعون این پیام را به صورت کاملاً شفاف و روشن هم بیان می کند. خداوند متعال در این سوره و در پایان داستان موسی و فرعون اینگونه تعبیر فرموده است که «فاستخفّ قومه فأطاعوه» خداوند در این جمله به نوعی گروهی از بنی اسرائیل را که در برابر ستم و زیاده‌خواهی فرعون تسلیم شده بودند ،نکوهش فرموده است. ترجمه آیه چنین است: پس فرعون قومش را خوار شمرد و آنها هم از او پیروی کردند. عبارت پایانی آیه هم بسیار تکان دهنده و قابل توجه است. در پایان آیه خداوند فرموده: «إنهم کانوا قوما فاسقین» یعنی گروهی از بنی اسرائیل که استخفاف و خوار شمردن فرعون را پذیرفتند بی تردید گروهی فاسق بودند. کلید واژه فاسق در قرآن کریم از کلید واژه های بسیار مهم و پرکاربرد است لازم است توجه داشته باشیم که فسق از نظر قرآن کریم با آن معنایی که ما عموماً از آن استفاده می کنیم متفاوت است ما انسان ها و به ویژه ما فارسی زبان ها اگر کلمه فاسق را به عنوان یک صفت به کار ببریم و مثلاً بگوییم فلان شخص فاسق است مقصود ما آن است که آن شخص گرفتار گناه و فساد است ،اما معنایی که خداوند متعال از این واژه در قرآن کریم اراده فرموده بسیار دقیق تر و عمیق تر است. فسق در اصل معنای لغوی خود به معنای میان تهی است و بنابراین فاسق یعنی کسی که که به خاطر آلودگی به اقسام گناهان ماهیت توحیدی و روح الهی خود را از دست داده و میان تهی و بی هویت شده است با دقت دوباره در آیات سوره مبارکه زخرف می توانیم بگوییم خداوند متعال گروهی از بنی اسرائیل را به دلیل مقابله نکردن با استکبار فرعون و تن دادن به ظلم و ستم او به شدّت نکوهش فرموده و آنها را انسان هایی فاقد هویت الهی معرفی کرده است ،این خود درس بسیار بزرگی برای عموم انسان‌های آزاده به ویژه مومنان و مسلمانان است ،آزادگان باید بدانند که اگر در هر زمان و مکانی در مقابل گردن کشان و مستکبران قیام نکنند و با زیاده طلبی آنها مقابله ننمایند مصداقی از این آیه خواهند بود و در نگاه قرآن کریم انسانهایی فاقد هویت انسانی و آسمانی شمرده می شوند.

با توجه به نکاتی که عرض شد برمیگردیم به شعار استکبار ستیزی در انقلاب اسلامی و به ویژه سالروز ۱۳ آبان که به این نام یعنی روز جهانی مبارزه با استکبار جهانی نامگذاری شده استحضار دارید که این نامگذاری در همان سال های اولیه پیروزی انقلاب اسلامی و با تایید بنیانگذار کبیر فقید انقلاب حضرت امام خمینی رحمت الله علیه انجام شد و به نمادی تبدیل شد ،که با سالگشت و یادآوری این روز و مناسبتهای تاریخی که در این روز واقع شده اذهان و دلها متوجه این شعار بنیادی انقلاب اسلامی می شود، شخصیت و شاکله بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره)با آیات قرآن و پیام های انسان ساز دین آسمانی اسلام آمیخته شده بود و هر نکته‌ای که در سخنان و بیانات امام خمینی(ره) تکرار می شد رد و اثری در آیات قرآن و سنت وسیله صحیح نبوی و اهل بیت علیهم السلام در آن دیده می شد . بنده یکی از مبادی قرآنی روحیه استکبارستیزی امام خمینی (ره)را خدمت شما عرض و معرفی کردم.

در طول ۴۰ سالی که از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران گذشته همواره مصداق‌های عینی لزوم پایبندی به این سوال قرآنی و دینی را از نزدیک بارها و بارها دیده ایم ،در همان دهه اولیه پیروزی انقلاب اسلامی که مصادف با تحمیل جنگ هشت ساله از طرف رژیم بعث عراق بر جمهوری اسلامی ایران بود ما شاهد بودیم و نسل گذشته ما به خوبی بر این قضیه شهادت می دهد که اگر این روحیه استکبارستیزی و مبارزه با زیاده خواهی کشورهای زیاده طلب جهان و در راس آنها ایالات متحده آمریکا نبود ، باید بساط انقلاب نوپای اسلامی در همان سال‌های اولیه پیروزی آن بر چیده می‌شد اما رهبری حکیمانه و شجاعانه امام خمینی باعث شد که این روحیه در فرد فرد ایرانیان و به ویژه دلدادگان انقلاب اسلامی دمیده شود و همگان مبارزه با استکبار را که در سالهای اولیه پیروزی انقلاب و مواجهه با جنگ تحمیلی و حضور در جبهه‌های نبرد مصداق پیدا می کرد این روحیه در آنها دمیده شد و همه برای حفاظت از موجودیت انقلاب نوپا در حد توان خود قدم به میدان گذاشتند.

از دیگر مصادیق استکبار ستیزی در تاریخ انقلاب اسلامی بعد از دهه اول از عمر این انقلاب با برکت و نمونه‌هایی که در این رابطه از دوران دفاع مقدس خدمت شما معرفی کردم در دهه دوم عمر انقلاب اسلامی یعنی دهه ۷۰ ما شاهد مواجهه استکبار جهانی به سرکردگی آمریکا هستیم که همواره در صدد هستند تا به هر شکل ممکنی به انقلاب اسلامی ضربه بزنند خب مستحضر هستید که مهمترین حربه استکبار جهانی پس از دفاع مقدس حربه تحریم بوده و همچنان هم هست و ما از دهه ۷۰ شمسی تا همین زمان اکنون که سال ۱۴۰۰ رو پشت سر می گذاریم به عینه دیده ایم و به شدت لمس کرده ایم که آمریکا به هر شکل ممکنی که توانسته و از پس آن برآمده سعی کرده به جمهوری اسلامی ضربه بزنند و به ویژه از ابزار تحریم هر طوری که توانسته استفاده کرده است انواع و اقسام طرح های تحریمی از دهه هفتاد بر ضد جمهوری اسلامی اعمال شده است.

پس از جنگ هم اگر جمهوری اسلامی از اصول انقلابی خودش دست برمی داشت و از جمله در برابر گردن کشی ها و زیاده‌خواهی‌های قدرتهای بزرگ به ویژه آمریکا مقابله نمی‌کرد به ظاهر به نظر می رسد که مشکلاتی از قبیل انواع و اقسام تحریم ها برای مردم ایران پدید نمی آمد اما خوب همه می دانیم که این ظاهر و روی قضیه هست و اگر جمهوری اسلامی از اصول انقلابی خودش هم دست می‌کشید، مستکبران جهان به کمتر از نابودی این انقلاب رضایت نمی دادند و این نکته ای است که در طول سی سال پس از جنگ تحمیلی و حتی ۴۰ سالی که از پیروزی انقلاب اسلامی میگذرد به عینه ما دیده ایم و شواهد آن را را لمس کرده ایم، موضع گیری جمهوری اسلامی در قضایای که در ۳۰ سال اخیر اتفاق افتاده از جمله موضع گیری در برابر قضیه فلسطین و اشغالگری اسرائیل موضع گیری در برابر استفاده از انرژی صلح آمیز هسته ای و کوتاه نیامدن در برابر زیاده خواهی غرب و استکبار از مصادیق مهم شعار اصولی و انقلابی استکبار ستیزی است که جمهوری اسلامی در طول این سال ها با قدرت بر موضع خود ایستاده و همین ایستادگی مایه امید و حرکت بسیاری از آزادیخواهان در سراسر دنیا بوده و هست ، این واقعیت هم قابل چشم پوشی نیست که چشم امید بیشتر و بلکه تمام مظلومان جهان به کشوری دوخته شده و به دولتی توجه می کند که سعی کرده در برابر منطق زورگویی و زیاده خواهی شمار اندکی از کشورهای جهان که به نام پیشرفته بودن و برخورداری از دانش علمی و صنعتی سعی کرده و می کنند که ملت های عقب مانده را همچنان عقب نگه دارند و با استفاده از حربه دانش و پیشرفت علمی و صنعتی کشورهای ضعیف را همچنان استعمار و استثمار نمایند، خوب این کشورها و ملت های ضعیف و بلکه ضعیف نگه داشته شده و عقب نگهداشته شده به اقتضای این‌که خودشان توان مقابله با کشورهای پیشرفته و مستکبران دارند امید آنها کسانی هستند که در برابر این زورگویان تسلیم نمی‌شوند و در حال حاضر این واقعیتی انکار نشدنی است که مصداق کامل این ایستادگی جمهوری اسلامی ایران است.

به اصل بحث برگردم ،خوب دلیل اصلی تحریم ها و مقابله آمریکا با جمهوری اسلامی چیست به نظر می رسد مهمترین دلیل همان روحیه استکبارستیزی باشد که همواره به عنوان یکی از اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از طرف دولت های مختلف و سردمداران ایران اسلامی با صراحت و جدیت اعلام و اعمال شده است.

والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته  

 

  • گروه خبری : گروه های مطالب,اخبار,اطلاعیه ها
  • کد خبر : 5441
کلمات کلیدی

تصاویر

نظرات

0 نظر برای این مطلب وجود دارد

نظر دهید